Việc tham gia các chương trình đánh giá hệ thống y tế đã giúp RTCCD có cái nhìn toàn cảnh và sâu sắc về những vấn đề trong hệ thống y tế Việt Nam và nhu cầu cần thiết phải thực hiện các nghiên cứu trong lĩnh vực này. Nổi bật nhất là việc áp dụng một phác đồ điều trị chuẩn được tuân thủ bởi cán bộ y tế trong toàn hệ thống. Ngoài ra, lực lượng cán bộ y tế đang bị thiếu hụt nền tảng kiến thức về phương pháp nghiên cứu, nên việc phát triển một chương trình đào tạo chuẩn về phương pháp nghiên cứu cho các bệnh viện là điều thực sự cần thiết. Bởi khi có hiểu biết về lợi ích của nghiên cứu trong bệnh viện, các cán bộ y tế sẽ có khả năng tự thực hiện các nghiên cứu trong nội bộ bệnh viện của mình, từ đó giúp giải quyết tận gốc những tồn tại trong chính bệnh viện đó. Việc trang bị kiến thức nghiên cứu cho nhân viên y tế, ít nhất, cần bao gồm các chủ đề: cách nhận biết vấn đề nghiên cứu, phát triển đề cương nghiên cứu, xây dựng kế hoạch thu thập số liệu, kiểm soát sai số, quản lý và phân tích dữ liệu, viết báo cáo và trình bày kết quả nghiên cứu.

 

Dưới đây là một số nghiên cứu và dự án về phân tích hệ thống y tế do RTCCD tham gia thực hiện:

 

Dự thảo Luật Khám chữa bệnh phiên bản 15. 2009

Năm 2009, Quốc hội ở vào giai đoạn bỏ phiếu dự thảo Luật khám chữa bệnh (KCB) do Bộ Y tế soạn thảo. Để giúp các đại biểu quốc hội có thêm cơ sở phân tích đánh giá dự thảo luật KCB số 15, Vụ các Vấn đề Xã hội của Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã yêu cầu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHH) đóng góp ý kiến với dự thảo này. Với tư cách là một tổ chức trực thuộc LHH, RTCCD tham gia chương trình nghiên cứu này qua 2 mảng. Nghiên cứu tài liệu so sánh nội dung của dự thảo luật KCB lần thứ 15 với nội dung luật y tế của một số nước trong và ngoài khu vực (Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan, Anh quốc, Úc và Singapore); và Điều tra ý kiến công chúng, bao gồm các lãnh đạo ngành y tế, nhân viên y tế, bệnh nhân và gia đình người bệnh, về quan điểm và khả năng thực thi dự thảo luật phiên bản 15. Kết quả hai nghiên cứu này đã được gửi LHH và Quốc hội xem xét.

Xem tóm tắt báo cáo nghiên cứu hợp phần 1 bản tiếng Anh và tiếng Việt.
Xem tóm tắt báo cáo nghiên cứu hợp phần 2 bản tiếng Anh và tiếng Việt.

 

Đánh giá giữa kì mô hình lồng ghép phòng chống các bệnh không lây nhiễm dựa vào cộng đồng tại Thái Nguyên. 2009

Mô hình lồng ghép phòng chống các bệnh không lây nhiễm (IMP) chủ yếu, bao gồm tim mạch, cao huyết áp, tiểu đường, béo phì, tâm thần, ung thư đã được Bộ Y tế phối hợp với Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên triển khai thí điểm tại xã Linh Sơn (huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên) trong hai năm 2007-08, với sự hỗ trợ kỹ thuật từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Sau gần hai năm thực hiện, BYT phối hợp với WHO tổ chức kiểm điểm mô hình. BYT và WHO đã nhất trí cho triển khai một cuộc đánh giá giữa kỳ nhằm cung cấp thêm bằng chứng khoa học cho việc đánh giá mô hình trước khi nhân ra diện rộng. RTCCD được BYT và WHO tin tưởng giao vai trò thực hiện cuộc đánh giá này. Áp dụng thiết kế nghiên cứu gồm 2 nhóm can thiệp và so sánh, nhóm nghiên cứu RTCCD đã thực hiện 1.047 cuộc phỏng vấn với nhóm người trên 18 tuổi về kiến thức, thái độ, thói quen liên quan đến các bệnh không lây nhiễm, việc tiếp cận và sử dụng dịch vụ y tế khi bị bệnh. Đồng thời, thực hiện 33 phỏng vấn nhân viên y tế thôn xã về tình hình triển khai các hoạt động thuộc chương trình IMP. Cuộc đánh giá cho thấy mô hình đang hoạt động tốt và đi đúng thiết kế. Nhóm đánh giá cũng đưa ra các khuyến cáo giúp chương trình cải thiện những điểm còn hạn chế cho giai đoạn mở rộng. Xem tóm tắt báo cáo nghiên cứu bản tiếng Anh và tiếng Việt.

 

Đánh giá giữa kì Chương trình đào tạo cử nhân y tế công cộng tại Việt Nam. 2009

Tháng 4/2009, RTCCD được Đại học Queensland mời thực hiện cuộc đánh giá giữa kì chương trình hợp tác “Nâng cao năng lực đào tạo cử nhân y tế công cộng tại Việt Nam 2007-2010” giữa Đại học Queensland và Khoa Y tế Công cộng Đại học Y Huế, TPHCM, Cần Thơ và Đại học Y tế Công cộng Hà Nội. Chương trình hợp tác này mong muốn tăng cường chất lượng đào tạo và kĩ năng thực hành của các sinh viên y tế công cộng mới tốt nghiệp, nhằm mục tiêu xa hơn là giúp cải thiện sức khoẻ của người dân Việt Nam. Chương trình nhận được hỗ trợ tài chính từ tổ chức Atlantic Philanthropies với tổng số kinh phí lên tới 4,144,353.80 đô la Úc. Cuộc đánh giá giữa kì do Trung tâm RTCCD tiến hành đã xem xét quá trình triển khai dự án, đưa ra các khuyến nghị cho các hoạt động từ 2009 đến hết chương trình. Những đề nghị của cuộc đánh giá giữa kì đã được ban quản lý dự án lưu tâm và đưa vào chương trình hành động. Xem tóm tắt báo cáo nghiên cứu bản tiếng Anh.

 

Đánh giá giữa kỳ Chương trình tăng cường năng lực phát triển Trung tâm Tim mạch thuộc Bệnh viện Trung ương Huế. 2009

Chương trình tăng cường năng lực phát triển Trung tâm Tim mạch thuộc Bệnh viện TW Huế hướng tới đào tạo 111 cán bộ của bệnh viện (với 78 người được đào tạo tại Việt Nam, và 33 người được đào tạo tại nước ngoài). Những cán bộ này được tập huấn về quy trình thăm khám tim mạch và quản lý bệnh nhân trên lâm sàng. Được sự uỷ nhiệm của Bệnh viện Nhi khoa Quốc tế Hoàng gia Melbourne, Trung tâm RTCCD đã tiến hành cuộc đánh giá giữa kì cho chương trình. Cuộc đánh giá nhận thấy rằng cơ chế chia sẻ và trao đổi giữa các cán bộ trong cùng khoa phòng của trung tâm còn hạn chế, gánh nặng công việc quá lớn, cũng như quy định của chính phủ Úc về thực hành y học đang là những vấn đề gây trở ngại cho việc triển khai dự án. Nhóm đánh giá đưa ra khuyến cáo về các vấn đề cần được dự án tập trung triển khai, đó là: nâng cao khả năng ngoại ngữ cho người tham gia, phát triển chương trình đào tạo toàn diện, xây dựng phác đồ điều trị lâm sàng, hướng dẫn tuân thủ phác đồ, cải thiện một số mảng trong quy trình quản lý. Đây là chương trình thứ 7 do AP tài trợ đã được Trung tâm tham gia đánh giá. Xem tóm tắt báo cáo nghiên cứu bản tiếng Anh.

 

Nghiên cứu hệ thống y tế tỉnh Quảng Điền, Thừa Thiên Huế. 2007

Tháng 10/2005, Bộ Ngoại giao Luxembourg đã uỷ thác cho Cơ quan hợp tác Phát triển Luxembourg (Lux – Development) chuẩn bị thiết lập một dự án Phát triển Nông thôn (DAPTNTQĐ)  tại huyện Quảng Điền tỉnh Thừa Thiên Huế nhằm củng cố năng lực quản lý địa phương (đặc biệt trong y tế) và hỗ trợ hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuật bao gồm cả việc cung cấp các dịch vụ liên quan. Được sự ủy nhiệm của DAPTNTQĐ, RTCCD tham gia nghiên cứu ban đầu về tình trạng y tế cộng đồng, tập trung vào các lĩnh vực kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em và sốt rét. Các đề xuất của nhóm chuyên gia từ RTCCD sẽ được ban quản lý và văn phòng dự án sử dụng trong việc điều chỉnh dự án cho phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của người dân và các ban nghành tuyến huyện và 11 xã, thị trấn trong huyện. Xem tóm tắt báo cáo nghiên cứu bản tiếng Anh và tiếng Việt.

 

Tiềm năng đóng góp của các hội y dược học trong cải thiện hệ thống đào tạo tại chức tại Việt Nam. 2007

Trong thoả thuận hợp tác với tổ chức People and Organisation Anh quốc và Pathfinder International, RTCCD triển khai cuộc đánh giá năng lực của 8 hội y dược học nhằm mục tiêu đưa ra mô tả về vai trò, chức năng, tình hình phát triển hiện tại và tiềm năng của các hội y dược tại Việt Nam. Các kết quả của chương trình nghiên cứu này dự kiến được sử dụng cho cải thiện chương trình đào tạo tại chức cho các cán bộ y tế tại Việt Nam. Xem tóm tắt báo cáo nghiên cứu bản tiếng Anh.

 

Phát triển hệ thống y tế: Chi phí thảm hoạ CATA và đói nghèo tại Việt Nam. 2006 - 2008

Chương trình nghiên cứu được tiến hành theo hợp tác giữa Ban Khoa giáo TW (hiện là Ban Tuyên giáo TW), Tổ chức Y tế Thế giới và RTCCD. Đây là cấu phần đầu tiên của chương trình nghiên cứu 2 năm về phát triển hệ thống y tế tại Việt Nam. Nghiên cứu nhằm đưa ra các bằng chứng khoa học về chi phí thảm hoạ CATA trong y tế và mối liên quan tới tình trạng đói nghèo của hộ gia đình, từ đó giúp chính phủ đưa ra các chính sách về tài chính y tế. Xem tóm tắt báo cáo nghiên cứu bản tiếng Anh.

 

Tác động của chương trình hợp tác y tế Việt Nam - Thuỵ Điển đến tình trạng dân chủ và quyền con người tại Việt Nam. 2006

Để lập kế hoạch chiến lược cho chương trình hợp tác y tế Việt Nam - Thuỵ Điển 2004-08, Bộ Y tế nhận thấy cần có cuộc đánh giá về tác động của chương trình này đến tình trạng dân chủ và quyền con người tại Việt Nam, cụ thể là dân chủ và quyền con người trong y tế. Với nhiều năm kinh nghiệm thực hiện các nghiên cứu về hệ thống và chính sách trong y tế, RTCCD đã được Bộ Y tế tín nhiệm giao việc thực hiện thu thập số liệu và xây dựng báo cáo về tình hình thực hiện dân chủ và quyền con người tại các viện và bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế, nhằm trả lời câu hỏi rằng liệu các hỗ trợ của chương trình hợp tác y tế có đóng góp vào việc cải thiện dân chủ và quyền con người tại Việt Nam hay không? Qua phân tích các bằng chứng, nghiên cứu cũng rút ra bài học và khuyến cáo cho cải thiện việc thực thi dân chủ và quyền con người trong y tế tại Việt Nam. Xem tóm tắt báo cáo nghiên cứu bản tiếng Anh.

 

Quan điểm và giải pháp cơ bản hỗ trợ người nghèo trong khám chữa bệnh. 2005-2006

Năm 2002, Quyết định 139/2002/QĐ-TTg đưa BHYT đến với người nghèo. Tuy nhiên, vấn đề chính sách 139 phát huy tác dụng đến đâu trở thành một câu hỏi thường trực với những người quan tâm đến mục tiêu công bằng trong phát triển. Để trả lời câu hỏi này, Ban Khoa giáo TW đã phê duyệt đề tài nghiên cứu do Vụ Khoa giáo địa phương kết hợp với Trung tâm RTCCD phối hợp thực hiện. Nghiên cứu nhằm đánh giá việc thực hiện chính sách 139 tại tuyến trung ương và mô tả gánh nặng của chi phí điều trị lên người nghèo. Các mục tiêu cụ thể bao gồm:

·          Đo lường thực tế chi phí của người nghèo diện 139 trong điều trị nội trú tại bệnh viện TW;

·          Phân tích sự hỗ trợ thực tế của các hình thức (BHYT, miễn giảm viện phí, hỗ trợ từ các nguồn khác) đến người bệnh;

·          Mô tả phương thức đối phó của người bệnh và gia đình khi điều trị và mức độ thay đổi mức sống trong tiến trình điều trị tại bệnh viện; và

·          Đưa ra kiến nghị giúp cơ quan chức năng hoàn thiện các chính sách giúp người nghèo giảm nhẹ gánh nặng tài chính do bệnh tật đưa lại.

 

Xem tóm tắt báo cáo nghiên cứu bản tiếng Việt.

 

Đánh giá thực tế tiếp cận của người dân với chính sách 139. 2005-2006

Qua 3 năm thực hiện chính sách 139 (2002-2005), tác động thực tế của chính sách đến việc tiếp cận sử dụng của người nghèo chưa được nghiên cứu đầy đủ. Đáp ứng yêu cầu này, RTCCD cùng với Ban Khoa giáo TW và nhóm nghiên cứu chính sách giảm nghèo (APPS) của Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam đã phối hợp thực hiện nghiên cứu đánh giá thực tế tiếp cận của người dân đối với chính sách 139 tại 3 tỉnh Yên Bái, Ninh Thuận và Đồng Tháp. Nghiên cứu được thiết lập để trả lời 2 câu hỏi: (1) Chính sách 139 có đạt được mục tiêu giúp đỡ người nghèo giảm gánh nặng tài chính khi đau ốm không?; và (2) Đâu là những yếu tố chính mang tính hệ thống cản trở chính sách 139 đạt được mục tiêu đề ra ở các địa phương nghiên cứu?. Đóng vai trò là cơ quan chỉ đạo về kĩ thuật, RTCCD đã cùng đội ngũ cán bộ APPS thực hiện 22 cuộc phỏng vấn sâu và 19 thảo luận nhóm, phỏng vấn 701 hộ gia đình với 3.482 người dân chọn theo kĩ thuật mẫu phân tầng. Xem tóm tắt báo cáo nghiên cứu bản tiếng Việt.

 

Đánh giá nhu cầu đào tạo dự án cải thiện dịch vụ y tế tại các bệnh viện tỉnh khu vực miền Trung Việt Nam. 2005-2006

Đánh giá nhu cầu đào tạo này được thực hiện theo yêu cầu của dự án đào tạo do JICA tài trợ cho các bệnh viện tỉnh và trung ương khu vực miền Trung Việt nam. Mục tiêu của cuộc khảo sát nhằm: (1) cung cấp thông tin phục vụ tiến trình thiết kế chương trình đào tạo nâng cao dịch vụ chăm sóc bệnh nhân ở tại các bệnh viện trong khuôn khổ phục vụ của dự án; (2) khảo sát kinh nghiệm đào tạo trong quá khứ và đánh giá tác động của đào tạo có được lên hoạt động của bệnh viện; và (3) nhận biết nhu cầu đào tạo cụ thể  ở một số khoa trọng điểm của dự án. Đánh giá này được tổ chức theo hình thức “hợp tác cùng tiến hành nghiên cứu” giữa RTCCD và Bệnh viện TW Huế. Quá trình thu thập số liệu được thực hiện tại 7 bệnh viện khu vực miền Trung. Xem tóm tắt báo cáo nghiên cứu bản tiếng Anh và tiếng Việt.

 

Điều tra hệ thống y tế tỉnh Hưng Yên. 2001

Năm 2001, LUX-Development tiến hành giai đoạn chuẩn bị cho dự án hỗ trợ tỉnh Hưng Yên thực hiện một dự án 5 năm nhằm phát triển hệ thống y tế tỉnh. Một trong các hoạt động của giai đoạn này là hỗ trợ UBND tỉnh, Sở Y tế tỉnh đánh giá tình hình hiện tại của hệ thống y tế tỉnh để phát hiện nhu cầu cho các hoạt động can thiệp giúp củng cố hệ thống y tế giai đoạn 2002-06. Từ tháng 6/2001, với sự hỗ trợ kĩ thuật của RTCCD, Sở Y tế tỉnh đã triển khai đánh giá toàn bộ các cơ sở y tế cấp xã, mô hình sử dụng dịch vụ y tế của người dân khi ốm. Cuộc điều tra được tổ chức nhằm xác định các vấn đề tồn tại trong hệ thống y tế tỉnh, bao gồm cơ sở hạ tầng, chất lượng dịch vụ, hệ thống chuyển tuyến, khả năng tiếp cận của người dân, kĩ năng thực hành lâm sàng và kĩ năng quản lý của đội ngũ y tế, sự hài lòng của người dân và cộng đồng về các dịch vụ y tế tại tuyến xã và huyện. Ngoài ra, nghiên cứu còn nhằm xác định vai trò và chức năng của hệ thống y tế tư nhân trong hệ thống y tế tỉnh, cũng như tiềm năng phát triển của khu vực này.

 

Điều tra cơ bản cho chương trình phát triển hệ thống y tế các tỉnh Thái Bình, An Giang và Bình Thuận. 2000

Điều tra cơ bản chương trình phát triển hệ thống y tế tại 3 tỉnh Thái Bình, An Giang và Bình Thuận theo hợp tác giữa Bộ Y tế và Ủy ban châu Âu EU được thực hiện nhằm mục tiêu xác định các vấn đề liên quan đến cơ sở hạ tầng, chất lượng dịch vụ, hệ thống chuyển tuyến, khả năng tiếp cận của người dân, kĩ năng quản lý của đội ngũ y tế, sự hài lòng của người dân và cộng đồng về các dịch vụ y tế tại tất cả các tuyến xã, huyện và tỉnh. Cuộc điều tra cơ bản bao gồm 4 hợp phần, do RTCCD thiết kế và triển khai vào đầu năm 2000, đó là: điều tra người sử dụng dịch vụ y tế, điều tra bệnh nhân đã ra viện, điều tra người cung cấp dịch vụ y tế, và điều tra đặc điểm y tế tuyến xã. Nghiên cứu đã đưa ra các khuyến nghị điều chỉnh mang tính chiến lược cho tiến trình triển khai chương trình phát triển hệ thống y tế tại 3 tỉnh này.