Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Phát triển Cộng đồng (RTCCD) thành lập tháng 5 năm 1996, do BS. TS. Trần Tuấn thiết kế, với sự tham gia thực hiện của 4 nhà khoa học và hoạt động xã hội khác là TS. Nguyễn Trọng Bảo (Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Phát triển các Chương trình Xã hội SUSODEP, kiêm nhiệm Giám đốc Trung tâm RTCCD 1996-1998), ThS. Lê Quốc Hùng (hiện là Chủ tịch Nhóm Hợp tác Phát triển CDG, Giám đốc Trung tâm Phát triển các Chương trình Xã hội CSDP), TS. Vũ Thế Long (Viện khảo cổ học, kiêm nhiệm Phó Giám đốc Trung tâm RTCCD 1996-1998), Ông Hoàng Quang Việt (Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH và Cổ phần Thương mại Hoà Phát, nguyên Phó Giám đốc Trung tâm RTCCD 1996-2004). Thời gian đầu, trung tâm hoạt động với sự bảo trợ pháp lý của Trung tâm SUSODEP. Đến tháng 9/1998, RTCCD chính thức được công nhận là một tổ chức độc lập hoạt động khoa học công nghệ phi lợi nhuận, vì mục tiêu phát triển cộng đồng ở Việt Nam theo quyết định công nhận tổ chức số 677/TC-LHH của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam ngày 25/9/1998, và giấy chứng nhận hoạt động khoa học và công nghệ số 602 do Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường cấp ngày 25/1/1999 (sau này là giấy chứng nhận số A-340 của Bộ Khoa học và Công nghệ, ngày 7/2/2005).

Ngày 05/04/2007, theo quyết định số 484/QĐ-LHH của Đoàn Chủ tịch Hội đồng Trung ương Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Văn phòng đại diện Trung tâm RTCCD tại khu vực miền Trung đã được chính thức thành lập. BS. Trần Thị Minh Hương (Trưởng Khoa Nhi Bệnh viện Trung ương Huế, Phó Giám đốc Trung tâm) được cử phụ trách văn phòng.

Đến nay RTCCD đã có 3 văn phòng chính:

1. Trụ sở chính: Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Phát triển Cộng đồng (RTCCD)
Số 39 - Ngõ 255 - Phố Vọng - phường Đồng Tâm - quận Hai Bà Trưng - Hà Nội.
2. Phòng khám TUNA
Số 26 - Ngõ 259/5 - Phố Vọng - phường Đồng Tâm - quận Hai Bà Trưng - Hà Nội
3. Văn phòng đại diện miền Trung
Số 184/14 đường Phan Chu Trinh, TP Huế.

Trong tương lai, RTCCD sẽ mở rộng hơn nữa các hoạt động nghiên cứu, đào tạo, và phát triển cộng đồng, phát triển dự án cho khu vực miền Nam và giúp các nước bạn Lào, Campuchia xây dựng mô hình tương tự như RTCCD.

Nhiệm vụ của RTCCD

Trung tâm RTCCD đặt ra cho mình nhiệm vụ phải nắm vững các phương pháp nghiên cứu cộng đồng, hợp tác với người dân đánh giá đúng thực trạng hiện tại, xác định đúng nhu cầu phát triển cho từng cộng đồng cụ thể, phân tích nguồn lực hiện có, và chọn lựa các giải pháp khả thi để dẫn đến các kế hoạch hành động phát triển phù hợp cho từng cộng đồng đặc thù.

RTCCD nhận ra rằng phát triển cộng đồng là một quá trình vận động liên tục theo thời gian của cả cộng đồng để giải quyết những trở ngại hiện tại đưa cộng đồng đến trạng thái ổn định hơn, hài lòng hơn với những gì có được, chất lượng cuộc sống được nâng cao hơn trước về vật chất, tinh thần, môi trường và đời sống xã hội.

Chúng tôi hướng tới xác định và tăng cường các nguồn lực và thế mạnh của cộng đồng, nhằm đưa ra các giải giáp khả thi, cũng như giúp đỡ cộng đồng phát triển và xây dựng được kế hoạch hành động đáp ứng với nhu cầu và mong muốn của chính cộng đồng đó. Chúng tôi tin tưởng rằng, đó là một chu trình mở và có khả năng thúc đẩy cộng đồng đạt đến trạng thái hài lòng, ổn định và phát triển hơn.

Chiến lược triển khai các hoạt động

Để thực hiện được các nhiệm vụ của tổ chức, RTCCD luôn ý thức rằng đội ngũ cán bộ của mình cần được đào tạo để có đủ kiến thức và kĩ năng về phương pháp nghiên cứu trong phát triển cộng đồng, từ đó có khả năng hỗ trợ cộng đồng nhận biết đúng hiện trạng và nhu cầu phát triển của mình, có khả năng đánh giá và khai thác các nguồn lực cũng như tận dụng được thế mạnh của cộng đồng, có khả năng đưa ra phương án khả thi và giúp đỡ cộng đồng đó lập được kế hoạch hành động đáp ứng nhu cầu và mong đợi của họ. RTCCD ưu tiên thực hiện các chương trình nghiên cứu, đào tạo và dự án hỗ trợ tại những cộng đồng nghèo, những vùng khó khăn và bất lợi do phải gánh chịu hậu quả chiến tranh, không thuận lợi về địa lý, nghèo nàn về cơ sở vật chất hoặc thiếu thốn nguồn nhân lực.

RTCCD tin tưởng rằng để một cộng đồng phát triển, mọi người dân cần có cơ hội bày tỏ ý kiến của mình đóng góp cho kế hoạch phát triển được thực hiện tại cộng đồng đó, và được tham gia vào quá trình triển khai ở mức phù hợp với khả năng của họ. Do đó, các dự án do RTCCD thực hiện hầu hết được thiết kế dưới dạng mô hình nghiên cứu can thiệp. Bên cạnh mục tiêu mang lại lợi ích nhiều nhất cho người dân, RTCCD đặt ra cho mình nhiệm vụ phân tích và rút ra bài học qua từng chương trình dự án, từ đó đưa ra bằng chứng khoa học sử dụng cho vận động chính sách liên quan tới công bằng xã hội, dân chủ, bảo vệ sự bền vững của môi trường.

Chỉ số phát triển tổ chức

Mục tiêu phát triển lâu dài của RTCCD là trở thành tổ chức hàng đầu trong lĩnh vực nghiên cứu, đào tạo và thực hiện các dự án phát triển cộng đồng tại Việt Nam. Để theo dõi và đánh giá được quá trình phát triển hướng theo mục tiêu đó, RTCCD xác định và áp dụng các chỉ số chính bao gồm: 1) số lượng các bài báo xuất bản trên tạp chí khoa học quốc tế; 2) số lượng bài báo đăng trên các báo và tạp chí trong nước, 3) số lượng thành viên tham gia và trình bày tại hội thảo, hội nghị quốc gia và quốc tế, 4) số lượng đối tác quốc tế làm việc với RTCCD trong lĩnh vực xoá đói giảm nghèo, công bằng xã hội, dân chủ và bảo vệ sự bền vững của môi trường.

Ý nghĩa logo tổ chức

Thiết kế tổng thể của logo là khối cầu được tạo bởi hai chữ C và D, nằm trên hình thang có đáy nhỏ quay xuống chứa các chữ “RTCCD” - viết tắt của tên tiếng Anh Research and Training Centre for Community Development – Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo Phát triển Cộng đồng. Sắc xanh logo biểu thị cho hoà bình, sắc đỏ tượng trưng cho sự phát triển và nhiệt huyết trong công tác phát triển cộng đồng. Chữ CD mô tả viết tắt của từ tiếng Anh Community Development, có nghĩa là phát triển cộng đồng. Chữ CD đồng thời được hiểu theo nghĩa viết tắt tiếng Việt là cộng đồng. Khối cầu tạo từ chữ C và D biểu thị sự toàn vẹn, ý nghĩa đầy đủ của sự phát triển (mang tính tổng thể), đồng thời mang ý nghĩa phát triển rộng ra toàn cầu và hoà hợp thống nhất với toàn cầu. Hình thang với chữ RTCCD là biểu tượng con thuyền thực hiện hoạt động phát triển cộng đồng hành trình qua đại dương thời gian.